در نصبهای معمول اوبونتو، ورود با رمز حساب root بهصورت پیشفرض قفل است و کارهای مدیریتی با sudo انجام میشود. بنابراین فراموشکردن رمز کاربر مدیر لزوماً «فراموشی رمز root» نیست. این راهنما فقط برای سیستم متعلق به شما یا سیستمی است که مجوز صریح مدیریت و بازیابی آن را دارید؛ قفل دیسک یا کنترل مالکیت را دور نمیزند.
ابتدا نوع دسترسی را مشخص کنید
اگر یک کاربر دیگر با مجوز sudo دارید، نیازی به تغییر روش بوت نیست. اگر فقط ورود SSH با کلید مجاز برقرار است، ممکن است همان دسترسی برای بازیابی کافی باشد. در سرور ابری، کنسول و rescue رسمی ارائهدهنده را بررسی کنید؛ تغییر بیبرنامه GRUB از راه دور میتواند سرور را از دسترس خارج کند. قبل از reboot، دسترسی کنسول و برنامه بازگشت داشته باشید.
روش ترجیحی: تغییر رمز از یک حساب مدیر مجاز
sudo passwd USERNAME
USERNAME را با نام حساب واقعی جایگزین کنید. سیستم رمز تازه را بهصورت تعاملی درخواست میکند؛ هنگام تایپ معمولاً چیزی نشان داده نمیشود. رمز را داخل خود دستور، تاریخچه shell یا تیکت قرار ندهید. این روش رمز حساب محلی را تغییر میدهد؛ حساب مرکزی LDAP یا Active Directory باید طبق سیاست همان سامانه مدیریت شود.
برای کار مدیریتی روزمره میتوانید با sudo -i محیط مدیریتی بگیرید؛ این کار به تعیین رمز برای root نیاز ندارد. فعالکردن ورود مستقیم root و بازکردن password authentication در SSH، لازمه بازیابی رمز کاربر نیست.
اگر هیچ حساب sudo در دسترس نیست
از کنسول محلی یا محیط recovery/rescue رسمی و احراز مالکیت ارائهدهنده استفاده کنید. در سیستم شخصی، اگر منوی recovery مجاز در دسترس است، ورود به shell بازیابی طبق راهنمای همان نسخه امکان تعمیر حساب را میدهد. فایلسیستم ممکن است فقطخواندنی باشد؛ مدیر باید ابتدا ریشه صحیح را شناسایی و در صورت نیاز برای نوشتن mount کند، سپس passwd حساب هدف را اجرا کند.
در محیط rescue، ریشه / ممکن است متعلق به خود rescue باشد نه سیستم نصبشده. اجرای passwd در محیط اشتباه فقط رمز همان محیط موقت را تغییر میدهد. چیدمان LVM، رمزگذاری و mount باید بر اساس خروجی واقعی و مستندات سرویس بررسی شود؛ یک فرمان عمومی chroot برای همه سرورها قابل اعتماد نیست.
محدودیت رمزگذاری و خطاهای رایج
بازیابی رمز ورود، کلید فراموششده دیسک LUKS یا رمزگذاری home را برنمیگرداند. اگر دیسک رمزگذاریشده است، کلید مجاز یا recovery key لازم است. خطایی مانند Authentication token manipulation error ممکن است از فایلسیستم فقطخواندنی، فضای دیسک یا محیط اشتباه ناشی شود؛ فایل shadow را دستی و بدون شناخت تغییر ندهید.
کنترل بعد از بازیابی
قبل از بستن نشست سالم، ورود حساب و اجرای sudo را در نشست جدا آزمایش کنید. تنظیمات SSH را بیدلیل ضعیف نکنید. اگر احتمال دسترسی غیرمجاز وجود دارد، فقط تعویض رمز کافی نیست؛ کلیدهای SSH، حسابهای مدیر، رخدادهای ورود و اعتبارنامههای مرتبط را با روند پاسخگویی امنیتی بررسی کنید. در سیستم سازمانی، رخداد و اقدام بازیابی باید ثبت شود.
منابع و دامنه راهنما
این راهنما بر پایه مستندات رسمی زیر بازبینی شده است. نام گزینهها و امکانات ممکن است با نسخه نرمافزار یا سطح دسترسی سرویس شما تفاوت داشته باشد.