learn

افزودن و حذف کاربر در اوبونتو؛ تنظیم sudo و بررسی دسترسی

راهنمای مدیریت حساب محلی اوبونتو با توجه به دسترسی SSH، گروه sudo و فایل‌های باقی‌مانده.

افزودن و حذف کاربر در اوبونتو باید با شناخت دسترسی و فایل‌های هر حساب انجام شود. برای هر مدیر، حساب مشخص ایجاد کنید و دسترسی مدیریتی را فقط در صورت نیاز بدهید. این راهنما دربارهٔ حساب محلی است؛ حساب‌های متصل به سرویس مرکزی هویت، روش مدیریت جداگانه دارند.

پیش‌نیاز افزودن و حذف کاربر در اوبونتو

با حسابی وارد شوید که اجازهٔ مدیریت کاربران دارد. فعال کردن ورود مستقیم root یا تغییر فایروال، پیش‌نیاز ایجاد کاربر نیست. نشست مدیریتی فعلی و راه دسترسی کنسول را تا پایان آزمون حساب جدید نگه دارید. نام newuser در نمونه‌ها را با نام حساب موردنظر جایگزین کنید.

۱. ایجاد حساب محلی

sudo adduser newuser
id newuser
getent passwd newuser

فرمان adduser اطلاعات لازم و رمز را درخواست می‌کند. رمز را داخل متن فرمان یا اسکریپت ننویسید. سپس id و getent برای مشاهدهٔ هویت و مشخصات حساب به کار می‌روند. راهنمای مدیریت کاربران اوبونتو رفتار حساب‌های محلی و گروه‌ها را توضیح می‌دهد.

ساخته شدن حساب، به‌تنهایی ورود SSH با رمز را فعال نمی‌کند. سیاست احراز هویت، کلید مجاز و محدودیت کاربران SSH باید اجازهٔ ورود بدهند. برای دسترسی مبتنی بر کلید، کلید عمومی همان شخص را طبق راهنمای SSH تنظیم کنید؛ کلید خصوصی نباید روی سرور مشترک قرار بگیرد.

۲. دادن دسترسی sudo فقط در صورت نیاز

sudo usermod -aG sudo newuser
groups newuser

در پیکربندی معمول اوبونتو، عضویت گروه sudo دسترسی مدیریتی گسترده می‌دهد. مطابق راهنمای usermod، گزینهٔ a عضویت‌های قبلی را حفظ می‌کند؛ استفاده از G بدون a می‌تواند گروه‌های تکمیلی دیگر را حذف کند. این مرحله برای هر کاربر عادی ضروری نیست.

اگر فقط اجرای یک کار مشخص لازم است، دسترسی محدود را متناسب با همان نیاز طراحی کنید. دادن مجوز گسترده و بدون رمز به ابزارهایی که امکان اجرای فرمان دارند، محدودسازی واقعی محسوب نمی‌شود.

۳. آزمون در یک نشست تازه

با حساب جدید از مسیر واقعی موردنیاز وارد شوید و این دستورها را اجرا کنید:

whoami
id
sudo -v
sudo -l

خروجی whoami باید نام حساب تازه باشد. sudo -v اعتبار دسترسی را بررسی می‌کند و sudo -l مجوزهای قابل استفاده را نشان می‌دهد. عضویت‌های تازه را در نشست جدید آزمایش کنید؛ موفقیت حساب مدیر قبلی، آزمون حساب جدید نیست.

۴. حذف حساب با حفظ یا حذف پوشهٔ شخصی

ابتدا سرویس‌ها، فرایندها، کارهای زمان‌بندی‌شده و فایل‌های وابسته به کاربر را مشخص کنید. حذف حساب فعالِ اجرای برنامه ممکن است سرویس را مختل کند. دستور زیر، با تنظیمات پیش‌فرض deluser، حساب را بدون حذف پوشهٔ شخصی پاک می‌کند:

sudo deluser newuser

اگر حذف پوشهٔ شخصی و صندوق محلی ایمیل نیز تصمیم قطعی شماست، به‌جای فرمان قبلی از گزینهٔ زیر استفاده کنید:

sudo deluser --remove-home newuser

این دو دستور گزینه‌های جایگزین‌اند، نه مراحل پشت‌سرهم. تنظیمات /etc/deluser.conf و راهنمای deluser را بررسی کنید. فایل‌های خارج از home ممکن است باقی بمانند و استفادهٔ مجدد از UID می‌تواند بر مالکیت آن‌ها اثر بگذارد.

پاک‌سازی دسترسی‌های باقی‌مانده

قواعد اختصاصی sudoers را با visudo بررسی کنید و فقط قاعدهٔ مربوط به حساب حذف‌شده را بردارید. کلیدها، توکن‌ها و دسترسی سرویس‌های دیگر نیز مستقل‌اند. قفل کردن رمز، معادل قطع تمام روش‌های ورود یا پایان دادن به نشست‌های موجود نیست. برای لغو دسترسی، همهٔ مسیرهای واقعی احراز هویت را در نظر بگیرید.

مطالعهٔ مرتبط

بازبینی فنی: ۱۳ آبان ۱۴۰۵. تاریخ انتشار اولیه و نشانی قبلی حفظ شده‌اند.

مطالب مرتبط

ارسال نظر

فهرست مطالب