learn

آموزش ترمینال لینوکس؛ دستورها، مسیرها و متغیرهای Bash

راهنمای شروع کار با خط فرمان لینوکس، همراه با مثال‌های قابل فهم و تفکیک متغیر پوسته از محیط.

ترمینال لینوکس راهی برای تعامل با سیستم از طریق دستورهای متنی است. برای شروع لازم نیست سرور بخرید؛ یک محیط لینوکس محلی یا آزمایشی کافی است. مثال‌های این راهنما برای Bash نوشته شده‌اند و نباید آن‌ها را مستقیماً در PowerShell یا محیطی با زبان دستور متفاوت اجرا کنید.

تفاوت ترمینال لینوکس و Shell

ترمینال یا شبیه‌ساز آن، ورودی و خروجی متنی را نمایش می‌دهد. پوسته یا Shell، مانند Bash، دستور را تفسیر می‌کند. Windows Terminal نیز میزبان محیط‌های خط فرمان مختلف است؛ باز کردن آن به‌تنهایی به معنی ورود به لینوکس نیست. برای کار راه‌دور، اتصال SSH شما را به محیط سرور می‌رساند.

نشانهٔ فرمان را همراه دستور کپی نکنید

متنی مانند user@server:~$ معمولاً کاربر، میزبان و مسیر فعلی را نشان می‌دهد. علامت پایانی بخشی از دستور نیست. شکل اعلان قابل تغییر است؛ برای تشخیص هویت واقعی از whoami استفاده کنید. داشتن دسترسی مدیریتی نیز دلیل اجرای همهٔ دستورها با root نیست.

پیدا کردن مسیر و نمایش فایل‌ها

در نمونه‌های زیر هر خط یک دستور مستقل است. ابتدا مسیر جاری را ببینید و سپس فهرست فایل‌های همان مسیر را بخوانید:

pwd
ls
ls -la
cd /tmp
pwd
cd "$HOME"

pwd مسیر جاری را نمایش می‌دهد. cd مسیر کاری پوسته را عوض می‌کند. گزینهٔ -l در ls، اطلاعات تفصیلی مانند مجوز دسترسی، مالک و اندازه را نشان می‌دهد؛ منظور از permission، لایسنس نرم‌افزار نیست. گزینهٔ -a موارد شروع‌شونده با نقطه را هم نشان می‌دهد.

دستور، گزینه و آرگومان

در ls -la /tmp، نام فرمان ls، گزینه‌ها la و مسیر مورد بررسی /tmp است. ترکیب گزینه‌ها در بسیاری از ابزارها ممکن است، اما دستور زبان همهٔ برنامه‌ها یکسان نیست. برای راهنمای Bash از help cd و برای ابزارهای دارای صفحهٔ راهنما از man ls استفاده کنید. در نمایشگر معمول man، کلید q برای خروج است.

نام فایل‌ها و دستورها را با حروف درست بنویسید. مسیر مطلق از / شروع می‌شود؛ مسیر نسبی نسبت به پوشهٔ جاری تفسیر می‌شود. برای مسیر دارای فاصله، کوتیشن بگذارید؛ مثلاً cd "My Project" فقط هنگامی کار می‌کند که این پوشه در مسیر فعلی وجود داشته باشد.

متغیر پوسته با متغیر محیطی فرق دارد

این مثال یک متغیر معمولی می‌سازد، آن را چاپ می‌کند و سپس برای فرایندهای فرزند صادر می‌کند:

DEMO_LABEL="hostnegar"
printf '%s\n' "$DEMO_LABEL"
export DEMO_LABEL
printenv DEMO_LABEL
unset DEMO_LABEL

اطراف علامت مساوی فاصله نگذارید. طبق راهنمای محیط Bash، فقط انتساب مقدار برای صادر شدن یک متغیر جدید کافی نیست؛ export آن را وارد محیط دستورهای بعدی می‌کند. این تغییرها معمولاً محدود به همان نشست‌اند. متغیرهای مهمی مانند PATH را برای تمرین بازنویسی نکنید و خروجی کامل محیط را بی‌بررسی منتشر نکنید؛ ممکن است اطلاعات محرمانه داشته باشد.

اگر دستور کار نکرد چه کنیم؟

برای خطای command not found، املا، نصب ابزار و مسیر جست‌وجو را بررسی کنید. برای permission denied، مالکیت و مجوز لازم را بشناسید؛ اضافه کردن sudo راه‌حل همگانی نیست. Ctrl+C معمولاً درخواست قطع برنامهٔ پیش‌زمینه را می‌فرستد، اما تغییرهای قبلی آن را برنمی‌گرداند.

برای ادامه، آموزش خط فرمان اوبونتو و راهنمای Bash را مطالعه کنید. تمرین را با مشاهدهٔ فایل‌ها آغاز کنید و پیش از اجرای دستورهای تغییر یا حذف، مسیر و اثرشان را بفهمید.

مطالعهٔ مرتبط

بازبینی فنی: ۱۳ آبان ۱۴۰۵. تاریخ انتشار اولیه و نشانی قبلی حفظ شده‌اند.

مطالب مرتبط

ارسال نظر

فهرست مطالب