وب سرور چیست؟ وب‌سرور در معنای نرم‌افزاری، درخواست‌های HTTP را دریافت می‌کند و پاسخ مناسب می‌فرستد؛ پاسخ می‌تواند فایل، خروجی برنامه، ریدایرکت یا خطا باشد. گاهی به رایانه‌ای که این نرم‌افزار روی آن اجرا می‌شود هم وب‌سرور می‌گویند. این دو کاربرد واژه را از هم جدا کنید.
مسیر پاسخ‌دهی وب سرور چیست؟
مرورگر برای نشانی مورد نظر، ارتباط لازم را برقرار می‌کند و درخواست می‌فرستد. در HTTPS، ارتباط با TLS محافظت می‌شود. وب‌سرور بر اساس نام میزبان، مسیر و تنظیمات، فایل را ارائه می‌کند یا درخواست را به برنامهٔ مناسب می‌سپارد. پاسخ فقط HTML نیست؛ JSON، تصویر و انواع دیگر هم ممکن‌اند.
تعریف وب‌سرور با سرور ایمیل یا سرویس انتقال فایل یکی نیست. یک ماشین می‌تواند چند سرویس داشته باشد، اما SMTP و FTP وظیفهٔ عمومی هر وب‌سرور نیستند. همچنین DNS و دیتابیس نقش‌های جداگانه دارند، حتی اگر روی همان دستگاه اجرا شوند.
محتوای ثابت و برنامهٔ پویا
برای تصویر یا فایل CSS، نرم‌افزار ممکن است فایل را مستقیم پاسخ دهد. برای وردپرس، اجرای PHP و دسترسی لازم به دیتابیس در تولید پاسخ نقش دارد. در معماری دیگر، وب‌سرور می‌تواند پراکسی معکوس یک برنامهٔ مستقل باشد. همهٔ زبان‌ها الزاماً داخل خود وب‌سرور اجرا نمی‌شوند.
به همین دلیل، کندی یا خطای سایت همیشه از نرم‌افزار وب‌سرور نیست. زمان اجرای کد، اتصال دیتابیس، محدودیت حافظه یا درخواست خارجی ممکن است علت باشد. لاگ مرتبط و زمان‌بندی درخواست به تفکیک این لایه‌ها کمک می‌کند.
Apache و Nginx
Apache HTTP Server پروژه‌ای متن‌باز با امکانات و ماژول‌های گسترده است. استفاده از htaccess به تنظیم مجوز همان سرور وابسته است؛ هر دستور موجود در اینترنت الزاماً در هاست قابل اجرا نیست. ادعای «قدیمی‌ترین وب‌سرور» یا درصد ثابت سهم بازار برای انتخاب فنی لازم نیست.
Nginx نقش‌هایی مانند وب‌سرور، پراکسی معکوس، کش و متعادل‌کنندهٔ بار دارد. Nginx فایل htaccess را نمی‌خواند و انتقال از Apache نیازمند تطبیق قواعد است. انتخاب بین این دو به برنامه، تنظیمات و توان نگهداری وابسته است، نه یک حکم ثابت دربارهٔ سرعت همهٔ سایت‌ها.
LiteSpeed با OpenLiteSpeed چه تفاوتی دارد؟
طبق مقایسهٔ رسمی نسخه‌ها، OpenLiteSpeed نسخهٔ آزاد و متن‌باز است و LiteSpeed Enterprise محصول تجاری با شرایط و امکانات متفاوت محسوب می‌شود. سازگاری پنل‌ها و رفتار بارگذاری قواعد در این نسخه‌ها یکسان نیست.
بنابراین همهٔ محصولات LiteSpeed را «رایگان و متن‌باز» معرفی نکنید. برای انتخاب هاست، نام و نسخهٔ سرویس همان پلن را بررسی کنید؛ بدون اطلاعات معتبر نمی‌توان گفت تمام سرویس‌های یک شرکت از وب‌سرور یکسانی استفاده می‌کنند.
IIS و برنامه‌های دات‌نت
IIS از گزینه‌های میزبانی وب در محیط Windows است، اما تنها مسیر اجرای برنامه‌های دات‌نت نیست. در مستند سرورهای ASP.NET Core، Kestrel به‌عنوان پیاده‌سازی چندسکویی معرفی شده است. نیازهای ASP.NET قدیمی و ASP.NET Core را هم نباید یکسان فرض کرد.
پیش از انتخاب محیط، چارچوب، نسخهٔ پشتیبانی‌شده و وابستگی‌های برنامه را مشخص کنید. سپس روش استقرار، پراکسی، HTTPS و مدیریت فرایند را با مستند همان فناوری هماهنگ کنید.
چگونه انتخاب و نتیجه را ارزیابی کنیم؟
سازگاری برنامه، امکانات مورد نیاز، دانش تیم، نگهداری امنیتی و هزینهٔ مجوز را کنار عملکرد بسنجید. یک آزمون فایل ثابت، رفتار فروشگاه پویا را کامل نشان نمی‌دهد. نتیجهٔ تغییر باید در مسیرهای واقعی مانند ورود، جستجو و خرید بررسی شود.
در هاست اشتراکی معمولاً تعویض وب‌سرور در اختیار کاربر نیست. در سرور شخصی نیز نصب هم‌زمان چند نرم‌افزار بدون طرح پورت و مسیر پاسخ‌دهی می‌تواند اختلال ایجاد کند. انتخاب مناسب، سرویسی است که برنامه را درست و قابل نگهداری اجرا کند.
مطالعهٔ مرتبط
بازبینی فنی: ۱۳ آبان ۱۴۰۵. تاریخ انتشار اولیه و نشانی قبلی حفظ شده‌اند.
