برای نصب جوملا روی Ubuntu، ابتدا نسخه جوملا را انتخاب و پیش‌نیازهای همان شاخه را بررسی کنید؛ سپس Apache، PHP و پایگاه داده سازگار را آماده کنید. آموزش قدیمی Ubuntu 18.04/20.04 نباید بدون بازبینی برای نصب تازه اجرا شود. این راهنما نصب روی سرور تازه بدون کنترل‌پنل را توضیح می‌دهد.
پیش‌نیاز نسخه‌های جدید جوملا
طبق جدول رسمی Joomla 6.x، PHP 8.3 حداقل لازم است و 8.4 توصیه می‌شود. Apache 2.4 گزینه پشتیبانی‌شده است. برای دیتابیس باید تفاوت ستون «حداقل» و «پشتیبانی‌شده» را ببینید؛ اجراشدن نصب روی نسخه حداقلی لزوماً بهترین انتخاب برای سرویس جدید نیست.
Ubuntu 24.04 می‌تواند مبنای PHP 8.3 باشد، اما نسخه دقیق بسته‌ها و سازگاری افزونه‌ها را بررسی کنید. اگر هدف شما PHP 8.4 یا بسته‌ای خارج از مخزن پیش‌فرض است، از محیطی با سیاست نگهداری مشخص استفاده کنید. روی هاست اشتراکی از میزبان بخواهید نسخه وب، نه فقط CLI، را اعلام کند.
۱. نصب اجزای لازم
sudo apt update
sudo apt install apache2 mariadb-server libapache2-mod-php php-mysql php-xml php-gd php-mbstring php-intl php-zip php-curl unzip
php -v
php -mاین فرمان نسخه پیش‌فرض PHP توزیع را نصب می‌کند. پس از نصب، وجود extensionهای لازم نسخه هدف را با خروجی php -m مقایسه کنید. اگر پنل میزبانی دارید، این فرمان‌ها را روی پشته مدیریت‌شده اجرا نکنید.
۲. ساخت دیتابیس اختصاصی
sudo mariadbCREATE DATABASE joomla CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;
CREATE USER 'joomlauser'@'localhost' IDENTIFIED BY 'REPLACE_WITH_UNIQUE_PASSWORD';
GRANT ALL PRIVILEGES ON joomla.* TO 'joomlauser'@'localhost';
EXIT;رمز نمونه را جایگزین کنید و از حساب root برای اتصال برنامه استفاده نکنید. دیتابیس نباید بدون نیاز شبکه‌ای روی اینترنت قابل دسترس باشد.
۳. دریافت بسته نصب رسمی
بسته Full Package شاخه هدف را از downloads.joomla.org دریافت کنید؛ بسته Upgrade برای نصب تازه نیست. شماره نسخه و checksum موجود در صفحه دانلود را بررسی و آرشیو را در Document Root مستقل مانند /var/www/joomla/public استخراج کنید. شماره نسخه قدیمی یک آموزش را به نشانی دانلود جدید حدس نزنید.
مالک فایل‌ها و دسترسی نوشتن را مطابق روش استقرار تعیین کنید. در نصب اولیه ممکن است برنامه برای ایجاد configuration.php به نوشتن نیاز داشته باشد؛ بعد از نصب، دسترسی اضافی را محدود کنید. کل سایت را 777 نکنید.
۴. اتصال دامنه به Apache
فایل /etc/apache2/sites-available/joomla.conf را بسازید:
<VirtualHost *:80>
ServerName example.com
DocumentRoot /var/www/joomla/public
<Directory /var/www/joomla/public>
Options -Indexes +FollowSymLinks
AllowOverride All
Require all granted
</Directory>
ErrorLog /var/log/apache2/joomla-error.log
CustomLog /var/log/apache2/joomla-access.log combined
</VirtualHost>در این نمونه AllowOverride برای استفاده از فایل htaccess جوملا فعال است. در محیط مدیریت‌شده بهتر است قواعد مجاز در سطح VirtualHost مشخص شوند.
sudo a2enmod rewrite
sudo a2ensite joomla.conf
sudo apache2ctl configtest
sudo systemctl reload apache2نام فایل باید همان joomla.conf باشد. پس از تنظیم DNS گواهی HTTPS بگیرید و ادامه نصب را روی اتصال امن انجام دهید.
۵. تکمیل نصب و تنظیمات اولیه
در مرورگر نام سایت، حساب مدیر و اطلاعات دیتابیس را وارد کنید. پیغام‌های پیش‌بررسی را رفع و مراحل پایان نصب را کامل کنید. پوشه installation نباید قابل استفاده باقی بماند. سپس زبان فارسی، منطقه زمانی، ایمیل و ساختار URL را متناسب با سایت تنظیم کنید.
قبل از فعال‌کردن URLهای بهینه، mod_rewrite و قواعد فایل htaccess را طبق راهنمای همان نسخه آماده کنید. یک مقاله، مسیر دسته و صفحه ناموجود را تست کنید؛ صفحه ناموجود باید پاسخ 404 واقعی بدهد.
نصب تازه با ارتقای سایت قدیمی فرق دارد
کپی نسخه جدید روی فایل‌های جوملای قدیمی، مسیر مهاجرت معتبر نیست. برای ارتقا، سازگاری قالب و افزونه‌ها، نسخه‌های میانی و راهنمای رسمی مهاجرت را بررسی کنید. کپی آزمایشی و بکاپ قابل بازگردانی ضروری است.
خطاهای رایج
- extension مفقود: بسته مربوط به PHP وب را نصب و سرویس درست را reload کنید.
- عدم اتصال دیتابیس: نام کاربر، رمز، host و مجوز همان دیتابیس را کنترل کنید.
- 403 یا خطای نوشتن: مالکیت و دسترسی مسیر والد را بررسی کنید.
- 404 پس از فعال‌سازی SEF: قواعد rewrite و AllowOverride را ببینید.
منابع رسمی
بازبینی منابع: ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶.
