learn

مدیریت کاربران لینوکس خانواده CentOS؛ ساخت حساب، sudo و قطع دسترسی امن

ساخت حساب مستقل و عضویت wheel، کنترل گروه‌ها و خروج امن کاربر در لینوکس؛ با تفکیک قفل رمز از لغو کلید SSH و نشست‌های فعال.

برای هر مدیر سرور حساب مستقل بسازید و دسترسی را به اندازه وظیفه بدهید. استفاده مشترک از root، پیگیری تغییرات و لغو دسترسی یک نفر را دشوار می‌کند. نمونه‌ها برای توزیع فعال خانواده RHEL است؛ CentOS 7 منقضی برای سرور تازه مناسب نیست. پیش از تغییر حساب مدیر، کنسول و یک راه ورود دومِ معتبر آماده کنید.

ساخت حساب و کنترل هویت

sudo useradd -m siteoperator
sudo passwd siteoperator
id siteoperator
getent passwd siteoperator

نام نمونه را تغییر دهید. گذرواژه را تعاملی وارد کنید تا در تاریخچه shell نماند. UID و home را بررسی کنید؛ ساخت یک نام کاربری مشابه، دسترسی به فایل‌های UID قدیمی را خودکار و درست منتقل نمی‌کند.

اعطای sudo فقط وقتی لازم است

sudo usermod -aG wheel siteoperator
sudo -l -U siteoperator

گزینه -a برای افزودن بدون جایگزینی همه گروه‌های مکمل اهمیت دارد. با ورود تازه، رفتار sudo را آزمایش کنید. برای اختیار محدود، قاعده مشخص را با visudo و بازبینی syntax تنظیم کنید؛ NOPASSWD: ALL را برای راحتی عمومی ندهید. بعضی فرمان‌های ظاهراً محدود قابلیت اجرای shell دارند و عملاً اختیار کامل می‌دهند.

بازبینی عضویت و مالکیت

گروه فایل، ACL و حساب اجرای سرویس را از حساب انسانی جدا کنید. اجرای chown بازگشتی روی کل /var/www ممکن است فایل چند سایت یا سرویس را به کاربر اشتباه بدهد. ابتدا مسیر دقیق، مالک موردانتظار و اثر تغییر را بررسی کنید. حساب سرویس معمولاً به ورود تعاملی مدیر و عضویت wheel نیاز ندارد.

قطع دسترسی فقط قفل‌کردن رمز نیست

passwd -l تنها مسیر رمز محلی را محدود می‌کند و لزوماً کلید SSH، توکن، نشست فعال یا دسترسی sudo را از بین نمی‌برد. در خروج یک همکار، همه مسیرهای دسترسی تحت اختیار سازمان را فهرست کنید: کلیدهای authorized_keys، گروه‌های مدیریتی، توکن‌ها، سرویس‌ها و نشست‌های باز. تغییر را با هماهنگی مالک سرویس انجام دهید تا حسابی که برنامه به آن وابسته است ناخواسته از کار نیفتد.

حذف حساب؛ مرحله آخر نه اولین اقدام

  1. ابتدا مالک فایل‌ها، jobها، mailbox و فرایندهای همان UID را شناسایی کنید.
  2. داده لازم و مسئول جایگزین را مشخص و بکاپ قابل بازیابی تهیه کنید.
  3. دسترسی‌های مدیریتی و ورود را به‌صورت کنترل‌شده لغو کنید.
  4. فقط پس از تأیید سیاست نگهداری، حذف حساب یا home را بررسی کنید؛ userdel -r می‌تواند داده واقعی را از بین ببرد.

پیش و پس از تغییر، ورود حساب‌های مجاز و رفتار سرویس‌های مرتبط را کنترل و زمان و عامل تغییر را ثبت کنید.

مطالعه مرتبط

منابع و مستندات

بازبینی محتوا و منابع: ۲۶ مهر ۱۴۰۵. دستورهای نمونه برای محیط مشخص‌شده‌اند؛ پیش از استفاده روی سرویس عملیاتی، سازگاری محیط و نسخه پشتیبان را بررسی کنید.

مطالب مرتبط

ارسال نظر

فهرست مطالب